quinta-feira, junho 13, 2019

O silencio dos eólicos



O mellor de todo, pode que sexa o título... O silencio dos eólicos... ou era cando os eólicos calan... foise co vento... unha pequena reflexión sobre o rural contemporáneo nas terras alta de San Sadurniño... sen más pretensións... escoitade a paixón de Xoel, co que o relevo está asegurado. Un dos poucos casos?. Non sei ben, pero xa falei de máis, así que se queres saber máis pica eiqui, que xa cho conta este tipiño que xa non sabe nadar, só bucear....

Isto din del os da Chanfaina Lab, en gris sobre negro, para variar...

Aser Álvarez (Celanova, 1976). Licenciado en Ciencias Políticas e Xornalismo e especialista universitario en Comunicación Audiovisual, pasou a infancia vendo pelis de moca no cine de Celanova, na compaña do seu amigo Xesús, o derradeiro operador cinematográfico de sala da vila. Despois de facer un par de pelis de ninjas cunha vella cámara de super 8, traballou como redactor e guionista na TVG e na Cadena Ser, gañando o premio ao mellor documental radiofónico no I Open Radio do Centro de Cultura Contemporánea de Barcelona. Cineasta dinámico e polifacético fundou Arraianos Producións Multimedia, marca coa que realizará e producirá unha morea de proxectos audiovisuais. Director, guionista e produtor executivo de “100% CEF,” unha biografía de Celso Emilio Ferreiro que acadou o Mestre Mateo ao mellor documental e “Looking for Bill Viola“, videocreación para un proxecto pedagóxico de achegamento á arte contemporánea a través da linguaxe audiovisual. Tamén realizou traballos de publicidade cos que obtivo varios premios e recoñecementos. Produtor de "Fronteiras de enerxía animal" ou "O tempo na luparia"entre outros moitos. O seu traballo máis recente é “Sísifo Confuso. Traballos e días de Francisco Leiro” longametraxe documental rodado entre Cambados, Madrid e Nova Iorque durante case tres anos. Director, guionista e produtor executivo de “Anacos de Vida” un novo formato audiovisual desenvolvido para a CRTVG. Asemade é o impulsor e director do Festival Internacional de Cine Rural de Galicia “Carlos Velo” e da "Feira internacional de cultura rural FICRural".

A pesares de ter percorrido unha morea de corredoiras polo país adiante, o inquedo Aser, un verdadeiro fervello das máis diversas actividades, nunca aterrara por Sansa. E ao fin achegouse á Chanfainalab acompañado da súa familia, Carlos e Olivia: "Levaba anos querendo ir a San Sadurniño. Acababa de ver, na súa casa de Laraño, algúns dos fragmentos da peza que Óliver Laxe fixera o ano anterior na Chanfaina sobre os cabalos. Que carallo ía facer eu... Vacas?. Para un pobre arraiano coma min, todo o interesante sempre acontece na raia, na fronteira. Por iso, cando cheguei á terra prometida, despois de dous días case sen durmir, o primeiro que fixen foi madrugar moito para meditar ao amencer e facer contrabando audiovisual nos límites xeográficos de San Sadurniño, na Serra de Forgoselo , vixiado polos grandes muíños, nun lugar misterioso e bravo, onde o silencio só é tal cando os eólicos paran. Non sabía moi ben o que procuraba, mais algo me levou até alí para ver como era un día na vida dun gandeiro mozo. Ou mellor dito, quería ver dende os ollos dos seus fillos. Pero falloume a produción e os meus fillos, que ían interactuar con eles, pasaron de min con moi bo criterio e quedaron a durmir para ir á piscina pola mañá. Así que fixen o que puiden. Unha das miñas chanfainadas, feita a base leite con eólicos, vacas pintas e un tractor espichando un rolo de herba, o cheiro do silo e un tanque de frío, unha familia de gandeiros, o vento e o silencio." 

"O silencio dos eólicos" e un breve percorrido polo xeito de vivir da única familia que vive no afastado lugar de Racamonde, no linde fronteirizo da parroquia de Naraío. A pesares do seu aparente illamento, a familia Arnoso-Anca vive feliz no rural, a base dunha explotación gandeira rodeada de aeroxeradores. A tranquilidade e beleza brava de Racamonde aparece retratada coa ameaza sonora, case perpetua, dos trebellos eólicos, metáfora da modernidade. Aser, militante e defensor a ultranza da revitalización dos espazos agrarios, móvese como peixe na auga por un mundo que coñece ben e, polo tanto, ama: “So o meu mestre, Plácido Romero, podía poñer orde naquel collage que gravei nas Terras Altas de Sansa. Así que todo o mérito que poida ter esta peza é seu. Seu e dos protagonistas. Só lamento que non poidades ver o meu combate coas formigas voadoras asasinas, nin a espectacular fuxida no Land Rover, unha secuencia prohibida coa que ía fundar o club de fans de Abel Vega, un dos grandes cineastas locais de San Sadurniño." O marabilloso plano secuencia que abre a peza, no que Xoel nomea a todas as "súas" vacas acredita ben a simbiose de Aser co rural. Dende a Chanfainalab estamos orgullosos de incorporar a mirada dun cineastas máis comprometidos coa cultura labrega do país. Viaxemos pois ata a fronteira Sur de San Sadurniño neste retrato humano, amable e agarimoso, dunha familia que aposta sen complexos por vivir o seu día a día no rural galego.

E isto foi o que dixeron os de Galicia Confidencial...
E aínda houbo quen quixo dicir algo máis?
Pois xa vedes o que se armou con algo tan pequeno... cecais porque o pequeno é fermoso... ou pode que sexan pequenas grandes cousas que nos convidan a pensar sobre o futuro do rural...

sexta-feira, maio 24, 2019

Corenta traballos participan no I Certame de Podcast Xosé Mosquera




-->
40 traballos aspiran aos premios do I Certame Escolar de Podcast e Relato Radiofónico Xosé Mosquera Pérez
O acto de entrega de premios, onde se van repartir 1.500 euros, vai ser o vindeiro martes, 28 de maio, ás 18 horas, no Museo do Pobo Galego


O xurado e os organizadores deste primeiro concurso de podcasts en galego, promovido polo IES Rosalía de Castro e Arraianos Producións, co apoio da SX de Política Lingüística e a colaboración da Fundación Rosalía Castro, as Redes de Dinamización Lingüística, o colectivo Ponte nas Ondas, a Escola Superior de Arte e Deseño Mestre Mateo, a Radio Galega, a Real Academia Galega e a Fundación Antonio Fraguas, agradecen “a alta participación do alumnado e do profesorado e o extraordinario nivel dos case corenta podcast presentados ao concurso”.

O acto de entrega de premios vai ser o vindeiro martes, 28 de maio, ás 18 horas no auditorio do Museo do Pobo Galego, e vai contar coa presenza dos autores e autoras dos traballos premiados e dos finalistas. Mesmo se agarda que o acto poida contar cunha intervención de Xosé Mosquera Pérez, que se converteu na primeira estrela mediática de Galicia, aló polos anos 30 en Galicia, dándolle vida ao personaxe radiofónico “O vello dos contos”, que se fixo famoso na emisora decana da radio no noso país, cando comezou a emitir regularmente en 1933.


O certame, o primeiro destas características en Galicia, está dirixido ao alumnado dos últimos cursos de primaria e dos catro cursos da ESO dos centros de Galicia e tamén dos que imparten lingua galega no exterior. Tiveron que gravar un relato radiofónico, cunha duración máxima de cinco minutos, sobre algún aspecto relacionado coa biografía ou a obra da figura que se homenaxea no Día das Letras Galegas.


Este ano corresponde ó historiador e etnógrafo Antón Fraguas, autor que ademáis de ser un dos impulsores da chegada da radio a Galicia, tamén compartiu experiencias de teatro radiofónico con Xosé Mosquera Pérez, tal e como se recolle na foto que enviamos no anexo, na que Antón Fraguas é o primeiro pola esquerda e aparece canda Xosé Mosquera e outras compañeiras do primeiro cadro de actores desta emisora. Por iso este ano a entrega de premios se fai no Museo do Pobo Galego, primeira sede de Radio Galicia e que hoxe acolle a Fundación Antón Fraguas.


terça-feira, abril 23, 2019

IX Encontros Arraianos de Cinema


A Primavera xa está equí. E con ela chega o tempo de sementar, de sachar e de cruzar novas fronteiras. Por iso queremos convidarvos aos IX Encontros Arraianos de Cinema, unhas xornadas que organizamos cos arraianos das Terras de Turonio, co obxectivo de derrubar as barreiras físicas e mentais que aínda operan entre as dúas beiras da raia e para crear novas redes de colaboración no mundo galaicolusófono. E todo no marco do Festival Primavera do Cine de Vigo, que do 22 de abril ao 5 de maio, leva até Vigo cinema do bo e un feixe de actividades paralelas. 

Unha destas actividades de contrabando cultural é precisamente a destes Encontros Arraianos de Cinema, que chegan xa así á súa novena edición mantendo intacta a esencia desa famosa insistencia arraiana que deu pé ao inicio destes encontros xa hai un tempiño... Tanto que non sei ben onde comezou esta teima...     

Acho que os Encontros Arraianos de Cinema naceram no ano de 2016, com o objetivo de promover o surgimento de redes de colaboração e intercâmbio entre cineclubes e festivais de cinema de Galicia e do Norte de Portugal, Espanha e Brasil, contribuir e espalhar a identidade arraiana, e estimular o diálogo cultural além fronteiras.

Promovido pelo FICRural, o Festival Internacional de Cine Rural de Galicia “Carlos Velo”, Arraianos Produções e AO NORTE, nos Encontros Arraianos de Cinema colaboram atualmente numerosos cineclubes e festivais, entidades públicas e privadas, universidades, produtoras e outros coletivos da Galiza, Norte de Portugal e do Brasil.

Os IX Encontros Arraianos de Cinema celebraram-se, em colaboração com o Festival Primavera do Cine, no próximo dia 30 de abril, na sala de eventos do Instituto Camões de Vigo, no qual estarão representantes dos cineclubes, festivais de cinema e universidades que já se encontram há muitos anos a trabalhar na ampliação das fronteiras com “insistencia arraiana”. E estades tod@s convidad@s a participar!!. 

O IX Encontro Arraiano de Cinema busca o intercâmbio de materiais de trabalho através de um debate entre todos, que tem como objetivo culminar propostas colaborativas concretas.



domingo, fevereiro 10, 2019

Arraianos en San Sadurniño


Onte estreamos na Chanfaina Lab unha curtametraxe documental, realizada coa inestimable axuda de Plácido Romero e titulada, "O silencio dos eólicos". É unha peza gravada na serra de Frogoselo, no concello de San Sadurniño, nunha facenda de gando vacún de leite, onde viven David Arnoso e Mónica Anca, cos seus fillos, Manuel e Xoel, con motivo da última edición deste pequeno grande encontro de cineastas no rural
Todo un exemplo de traballo individual e colectivo, que grazas aos seus impulsores, Manolo González e Carmen Suárez, e a toda a boa xente deste pequeno concello, xa deu como froito máis de 100 pezas audiovisuais curtas,  rodadas en San Sadurniño, por xente da zona e por cineastas convidados. 
Nós deixamos eiquí o noso pequeno gran de area, en forma de curtametraxe, en cuxa produción tamén colaboraron Carlos Duarte, Olivia, Teresa, Sabela, Gabriel Tizón e César Galdo. Beizóns por esta experiencia e pola Lola Cascarilleira, o premio aos chanfaineiros que aparece na foto, que é máis linda que un Mestre Mateo, un Goya e un Óscar xuntos... Viva o Rural, Viva San Sadurniño e Viva a Chanfaina Lab!!!

domingo, dezembro 16, 2018

Certame Escolar Internacional de Podcast e Relato Radiofónico en galego Xosé Mosquera Pérez





Convocado o I Certame Escolar de Podcast e Relato Radiofónico en galego Xosé Mosquera Pérez

O instituto Rosalía de Castro de Santiago e a Secretaría Xeral de Política Lingüística, en colaboración coa Fundación Antonio Fraguas, a Fundación Rosalía de Castro, Radio Galega e a RAG, Ponte nas Ondas e Arraianos Producións, entidade promotora desta iniciativa, veñen de presentar o primeiro Certame Escolar Internacional de Podcast e Relato Radiofónico que se fai en Galicia. 

Este premio leva o nome de quen foi a primeira estrela mediática de Galicia, Xosé Mosquera Pérez, un activista cultural e comprometido galeguista, que durante os anos 30 deu vida ao popular personaxe radiofónico “O vello dos contos” nos micros da emisora decana da radio no noso país, Unión Radio Galicia, que comezou a emitir xa en 1932. En xuño de 1933, facíaselle unha multitudinaria homenaxe no Hotel Compostela, momento que recolle a imaxe de arriba. 


Eiquí unha información de Xosé Luís Méndez Ferrín no Faro de Vigo, sobre o poder da radio en galego, e outra información de Xesús Fraga na Voz, falando sobre este evento que conta con máis de 1.500 euros en premios... 


O certame, o primeiro destas características en Galicia, está dirixido ó alumnado do último curso de primaria e dos catro cursos da ESO dos centros educativos de Galicia e tamén dos que imparten lingua galega no exterior. Como indican as bases, van ter que gravar un relato radiofónico cunha duración máxima de 5 minutos sobre algún aspecto relacionado coa biografía ou a obra da figura que se homenaxea cada ano no Día das Letras Galegas.

Este ano corresponde ó historiador e etnógrafo Antón Fraguas, autor que ademáis de ser un dos impulsores da chegada da radio a Galicia, tamén compartiu experiencias de teatro radiofónico con Xosé Mosquera Pérez, pois os dous formaban parte do primeiro cadro de actores de Unión Radio Galicia, tal e como se recolle na foto de abaixo, onde Antón Fraguas é o primeiro pola esquerda, e Mosquera Pérez, pola dereita.


O texto do guión e maila gravación, que poden ser elaborados individualmente ou en grupo, van ter que ser enviados ao correo certameradiofonico@iesrosaliadecastro.org antes do 17 de maio de 2019. O premio para o relato gañador é de 1.000 euros e 500 para o segundo. E tanto o podcast gañador coma os finalistas van ser emitidos en directo nun programa da Radio Galega, durante a gala de entrega de premios, antes do final do curso 2018-2019. 

Dende este luns, 17 de decembro, todos os centros educativos de Galicia e tamén os que imparten galego no exterior, recibirán a convocatoria coas bases deste primeiro certame escolar internacional de podcast e relato radiofónico en galego, que reproducimos a continuación. Agardamos os vosos traballos!!. E que vivan os novos vellos dos contos!!





quinta-feira, novembro 22, 2018

Contraportada do proxecto Leiro



E xa para rematar, por fin, con estes máis de tres anos de indagación audiovisual sobre o proceso creativo dun dos artistas galegos máis internacionais, entre Cambados, Madrid e Nova Iorque, deixámosvos eiquí esta reportaxe de 15 minuntos, emitida no programa Contraportada da TVG, onde falamos sobre o noso proxecto documental para Arraianos sobre Leiro... os-traballos-e-os-dias-de-francisco-leiro

Agora damos por rematada esta obra. Facémolo con dúas pezas audiovisuais que son coma o ying e o yang dun tao, dous documentais complementarios e independentes que se debruzan sobre o proceso creativo deste grande artista e cos que damos por rematado este proxecto, por fin, xa que un podería estar gravando a Leiro eternamente...

segunda-feira, novembro 05, 2018

Traballos e días de Francisco Leiro. E fin.

Un podería estar gravando a Leiro eternamente... Seino ben. E non só porque sexa o artista galego con maior proxección internacional, ou por ter ficado hipnotizado polo ritmo dos seus lugares de traballo, nese triángulo máxico que trazamos entre Cambados, Madrid e Nova Iorque, senón tamén por ser un artista auténtico e pouco dado ao exhibicionismo, un currante, un autónomo, "o derradeiro sobrevivinte dunha etapa heroica da escultura que xa case non existe", en palabras do escultor vasco, Txomin Badiola. Imos aproveitar que Leiro dorme, nesta iamxe no metro de NYC, soñando con Cambados, para dar esta obra, xa por fin, por rematada... Fixádevos ben que Leiro sempre semella unha escultura do propio Leiro, mesmo así, en branco e negro. E non falamos só do poder das mans, que diría Ramón Rozas...


Nalgún fragmento do proxecto documental, Leiro di que chega un momento no que hai que dar as obras por rematadas. Non porque as rematemos realmente, pois iso nunca acontece, senón porque hai que deixalas en paz e dalas por rematadas, chegado o momento, se non queremos correr o risco de nos converter nun eterno Sísifo Confuso... Para non meternos de cheo nese purgatorio sen saída no que nos metemos cando perdemos a perspectiva...



Así que despois de case cinco anos de traballo documental arredor do proceso creativo de Francisco Leiro, damos por rematada o asalto á intimidade cotiá este artista internacional, coa estrea o vindeiro 15 de novembro en Bilbao, na 60 edición do prestixioso Festival Zinebi, da segunda parte desta obra cinematográfica, titulada "O Purgatorio", un documental que forma parte do ambicioso proxecto de indagación audiovisual que principiabamos hai anos, mellor non pensar nin cantos, e sen saber moi ben nin onde nin como podería rematar aquilo. Un proxecto que denominamos xenéricamente "Traballos e días de Francisco Leiro", cuxa primeira peza audiovisual deu en chamarse "Sísifo Confuso", estreada en Londres a carón de Piccadilly, e que xa circulou por varios festivais e cuxo proxecto fotográfico mesmo participou en eventos como o Hay Festival de Segovia. 


Cando se fai un camiño tan longo, incerto e duro coma este, e curiosamente sen "apoio oficial", hai que agradecerlle a moita xente o agarimo e a inestimable axuda, dende o núcleo duro e cerne do proxecto, con Lois Codias e Plácido Romero na espeteira, até Leiro e o seu clan e, por suposto, tamén á miña propia familia, que desfruta das miñas ausencias...

Hai que lembrar tamén aos artistas convidados que nos puxeron a casa patas arriba, chegados dende Berlín, Colombia e Vigo, con Lucía Martínez, Mario Burbano e mesmo Amara ao timón, xunto con Mariana Romero, que foi quen de seguirnos por Brooklyn, Chinatown e Coney Island neste particular peregrinar polo Purgatorio Leiriano, e axudarnos a darlle forma a esta tola e fermosa idea, que nos foi levando a novos proxectos expositivos e editoriais, coma os que fixemos grazas ao apoio de Afundación e a Deputación de Pontevedra. 


Por suposto que tamén temos que darlle as grazas a Alejandro Caporale, Luis Boullosa, Lisardo e Guillermo García, Txomin Badiola, Antonio Murado, Xosé Vizoso, Nacho Santás, e a todos e todas as xornalistas que deron conta deste proxecto en diversos medios públicos e privados. Sería imposible mencionalos un por un sen colapsar a rede, así que as nosas beizóns para todos e todas.  Obrigado.

En breve deixaremos esta pequena grande obra audiovisual no aire, para que quen queira poida visitala e entrar así na intimidade cotiá dos lugares de traballo de Leiro. Asistir ao seu proceso creativo, pois nunca antes un equipo de rodaxe se adentrara de xeito tan intenso nos seus obradoiros. E así damos, por fin, esta obra por rematada. "Xa falei de máis", confesa o artista de Cambados no documental.

Pois nós tamén falamos de máis. Imos calar xa para deixar que fale a obra e seguir coa biografía do silencio. Preparando novos traballos audiovisuais, argallando novos proxectos, e comezando longos camiños cun pequeno paso, cunha palabra nunha paxina en branco que aínda non sabemos a onde nos vai levar co seu amor, agarimo e paixón. Veleiquí a maxia da vida. Aos seus pés...






domingo, julho 29, 2018

Quico Cadaval, Premio Arraiano Maior 2018


O galardón, concedido por unanimidade polo colectivo Arraianos, vaise entregar o sábado, día 4 de agosto, en Entrimo, ás 12 da mañá, no marco das celebración dos II Encontros Arraianos de Cine Rural. 

A distinción de Arraiano Maior, que recoñece a labor dunha persoa ou colectivo a prol da cultura e da identidade arraianas, recae este ano na figura do actor, director e narrador Quico Cadaval, a quen lle será entregada a Aguillada Arraiana nun acto que terá lugar o sábado, día 4 de agosto, ás 12,00 horas, no marco da xornada dos II Encontros Arraianos de Cine Rural, que se van desenvolver en Entrimo.

Quico Cadaval (Ribeira, 1960) foi impulsor do movemento de radioteatros xurdido en Galicia na década dos noventa. Aprendeu a contar contos da man dos máis maiores da casa que se encargaron de transmitirlle historias e tamén, de todos aqueles que pasaban pola taberna na que discorreron os primeiros anos da súa vida.

Comezou a interpretación teatral a finais dos anos setenta no Centro Dramático Galego, e, nos anos 80 fundou a súa propia compañía, “O Moucho Clerc”. Traballou en diferentes produccións da TVG, así como en curtametraxes e longametraxes, e recibiu diferentes premios polo seu traballo no teatro. Foi mestre de interpretación da Operación Triunfo portuguesa no ano 2003.

Outros Arraianos Maiores



Foi no ano 2009 cando o colectivo Arraianos decidiu instituir esta distinción para destacar o traballo de importantes persoeiros no eido da defensa da identidade e da cultura arraianas. Xosé Luís Méndez Ferrín foi o Arraiano Maior de 2010. Dende entón, o premio pasa cada ano de man en man, e xa teñen recibido este galardón personalidades da cultura galega e lusa tales como Padre Antonio Lourenço Fontes (2011), Bento da Cruz (2012), Xesús Alonso Montero (2013), Xosé Neira Vilas (2014), Isaac Alonso Estraviz (2015), Xosé Benito Reza (2016) e Paula Godinho (2017).