Cadea humana na defensa do uso público do mosteiro de Celanova

Este venres, 26 de marzo de 2010, entre as 12:15 e as 12:35, na Praza Maior de Celanova.

Nos 25 anos do premio Europa Nostra

O instituto de Celanova organizou unhas xornadas conmemorativas dos 25 anos do Premio Europa Nostra para a rehabilitación do mosteiro para habilitalo como instituto. Damos conta dalgunhas novas sobre este asunto saídas na prensa esta fin de semana, coincidindo coa clausura das xornadas, que contaron coa presenza en Celanova do arquitecto que fixo a rehabilitación, Emilio Fonseca Moretón. Nun salón de actos eteigado de xente, Fonseca, Ferrín, Reza e a directora do IES, defenderon o uso público deste espazo como centro educativo.

http://www.farodevigo.es/portada-ourense/2010/03/14/mendez-ferrin-apoya-mantener-ies-celanova-monasterio/420045.html

http://www.lavozdegalicia.es/ourense/2010/03/14/0003_8354379.htm

21 de Febreiro - DIA DA LINGUA MATERNA
A verdadeira identidade soñada e desexada,non é un fósil do pasado,
senón unha meta colectiva de futuro que debemos construír entre todos.

No ano 2001 a UNESCO identificou ao galego coma un idioma en perigo de desaparición no seu Atlas de línguas, activando todas as alarmas e inducindo a profundas reflexións sobre a saúde do idioma e as medidas a tomar para fortalecelo. O 19 de febreiro do 2009, o mesmo informe declara que o galego deixou de formar parte do grupo de risco, non porque a súa situación teña mellorado ostensiblemente, senón porque os criterios de avaliación foron modificados.

A raíz do cambio de goberno, o galego voltou a ser tema de actualidade por diante de problemas estructurais tais que o desemprego e conxunturais coma a crise económica, non porque a súa relevancia sexa meirande, senón porque de todas as promesas electorais que fixo, para o novo presidente da Xunta esta era a máis urxente: modificar a lei do ensino en Galicia reducindo a 1/3 as materias ensinadas en galego en prol do Inglés.

Na súa defensa do plurilingüismo como asegurador da riqueza e diversidade cultural, a organización das Nacións Unidas sinala que as ameazas máis importantes que levan a unha comunidade a abandonar a lingua nativa son as políticas gobernamentais que sistematicamente desalentan o emprego das linguas locais nas escolas, goberno local e medios de comunicación, e tamén os pais que alimentan ós seus fillos a aprender a lingua doutra cultura dominante, sobre todo como un medio para obter un traballo[1]. Parece escrito a propósito. O galego é parte da cultura, da historia e do pobo, é patrimonio seu e ningún político, ningún partido sexa cal for a súa ideoloxía, ten dereito a usar o idioma galego con fins partidistas, e isto deberíamos telo en conta cando vaiamos votar.

O idioma galego, non é un fósil do pasado; abriuse ó entorno, evoluiu, adaptouse, medrou, adquiriu novas formas de expresión, aprendeu a serlle útil ás novas tecnoloxías, púxose ó servizo da sociedade á que pertence, e converteuse en sina de identidade dos seus membros. A cultura galega, goza dunha singularidade que lle outorga independencia e carácter no eido da ciencia, da literatura, da pintura, da música, dos medios audiovisuais, do ámbito político e empresarial. Cada unha das súas expresións é unha amalgama de historia, lingua, innovación, creatividade e iniciativa individual ou colectiva, pero en calquera caso, é un compendio de elementos indisociables e inevitables. Se prescindirmos dun distes elementos, os demais perden senso.

A diferencia doutras linguas minoritarias do continente, e para a súa sorte, o galego non é un idioma tradicionalmente xerárquico, senón que seguiu sempre e segue unha estratexia ascendente, bottom-up se queremos empregar vocabulario en voga, que lle asegurou a súa supervivencia. Para entendernos, é a estructura social a que sostén ó idioma galego, son os que o falan os que determinan, os que deciden, os que escollen. Escolleron non sucumbir á “doma del Reyno de Galicia”, escolleron non calar durante os Séculos Escuros e escolleron un ensino en Galego cando rematou o “nacionalismo” Franquista malia teren sido tratados de bárbaros, polo tanto, son eles mesmos os que sen dúbida decidirán sobre o seu futuro, independentemente de que o goberno de vez se crea con potestade para mudar o curso da historia con políticas lingüísticas de marcado contido electoralista.

O director xeral da UNESCO Koichiro Matsuura, nunha mensaxe con motivo do día internacional da Lingua Materna, afirmou o seguinte: "Das linguas que se falan no mundo, a máis importante para o desenrolo emocional e cognitivo temperán é aquela a través da cal aprendemos a nomear o noso universo persoal e por medio da cal comezamos a lograr un entendemento común cos nosos pais e coa comunidade en xeral, cos amigos e na escola. É a linguaxe da infancia, da experiencia íntima e familiar e das nosas primeiras relacións sociais”.

Se algo é certo, é que nós non aprendemos galego na escola, por desgracia, no meu tempo a EXB era integramente en castelán agás Lingua Galega, só faltaría. A nós ensináronnos galego na casa, foi a nosa xente a que se ocupou de darnos unha educación en galego suplindo a inconsistencia das políticas lingüísticas gobernamentais, igual que fixeron con eles, e xa ven que deu resultado. Polo tanto, é a nosa responsabilidade e o meu pracer ensinarlles galego ós meus fillos, porque quero que medren aproveitando o máximo de oportunidades, e isto implica darlles a oportunidade de herdar dos seus pais e avós todo o coñecemento que ten para transmitirlle, e darlles a oportunidade de acceder a unha cultura propia que está indiscutiblemente construída en galego.

Resumindo, diríalles que non se preocupen, ou mellor, preocúpense pero non máis do necesario, porque os gobernos pasan e poucos deles deixan pegadas significativas na historia, precisamente porque as súas accións se atrancan no curto prazo por non veren máis alá dos catro anos de lexislatura, polo tanto, son as nosas accións conxuntas como sociedade as que contan para enxergar un futuro sostible e de todos.

Ninguén dubida que somos un país cunha historia rica e milenaria, herdamos un legado único que nos foi doado polos nosos devanceiros e grazas a isto, existimos, temos un lugar na historia pasada e presente, sen embargo o ter un lugar no futuro depende de nós, e sería importante que o teñamos en conta porque é alí onde van vivir os nosos fillos e as xeracións que nos sucedan. Do que se trata pois é de ter visión de futuro e propoñer metas colectivas, erguer a testa e imaxinar onde nos agradaría que estivese Galicia dentro dun século e camiñar decididos nesa dirección, para legarlles ós nosos fillos unha terra fértil na cal medrar, e un ourizonte amplo no cal desenvolverse, sen esquecer que unha árbore sen raíces está sempre á mercé do vento.
[1]http://translate.google.es/translate?hl=es&langpair=en%7Ces&u=http://portal.unesco.org/en/ev.php-URL_ID%3D1864%26URL_DO%3DDO_TOPIC%26URL_SECTION%3D201.html

Que pasa en Celanova?

SEÑOR XUIZ: en primeiro lugar, presentémonos. Somos un grupo de profesores do instituto de Celanova que, ante a posibilidade de perder a liberdade condicional e vixiada da que agora disfrutamos, queremos contar unha historia edificante: a dun probo cidadán calquera que, cunhas simples chamadiñas de teléfono, consegue movilizar á nosa anquilosada administración. Pero, antes, relatemos os
FEITOS:
Como case todo o mundo sabe, estamos no Entroido. Nada que engadir ao de sempre: festa, transgresión e conservadurismo (das tradicións, non do outro)
Como estamos no Entroido, o IES de Celanova colga dos seus elegantes balcóns dezaoitescos uns mecos. Ata, aquí, normal. Pero é que o IES de Celanova está ameazado de desaloxo para que o seu claustro sexa convertido nun superhotelazomonumentoquexaverás, e, vaia por deus, catro tolos non estamos de acordo.
E, daqueles polvos, estes lodos, coas seguintes CONSECUENCIAS:
Algúen, moi, pero que moi preocupado por ambos feitos, chama a os que considera Centros de Poder… ¡e consegue que lle fagan caso! ¡Para que logo digan que a Administración non é dilixente! ¡Suizos, alemáns e xaponeses, poñédevos a tremer que vos imos adiantar no ranking! Así que, en menos do que canta un galo, aparecen polo centro:
A Inspección Educativa, á que ese alguén fora capaz de mobilizar. Ai, “que delito cometí contra vosotros naciendo”… Colgar mecos, no Entroido. ARRE DEMOO…
A Policía Nacional, versión autonómica (¡Deus, isto sí que é serio!) veu para… ¿levar alguén preso? O que aínda non sabemos é a quen: aos profes que cosemos os mecos, ás pedras do mosteiro que os suxeitan ou o que sería moito máis barato aos propios mecos. ¡Que ben quedarían no Pereiro, un por cela, coas súas cabezas de plástico e os seus pelos de mocho de fregar!
Pero, ao que iamos: temos que felicitar ao honrado cidadán que se molestou en denunciar un feito tan terrible; temos que felicitar ás autoridades correspondentes pola súa rapidísima resposta e temos que felicitar aos propios mecos polo seu carácter de protagonistas indiscutibles dun titular de prensa. Tamén queremos animar a ese honrado denunciante a que continúe na súa loita como un superheroe calquera e denuncie todas as cousas terribles que, como esta, ocorren na nosa vila. ¡Fóra atentados contra o patrimonio! ¡Fóra a xente sen medo! ¡Fóra os que non opinan coma min! ¡Fóra os que pensan que vivimos en democracia!
Engadimos un poema de Manuel María moi acaído, pero, señor xuíz, teña en conta que, coma nas películas, calquera semellanza coa realidade é… pura coincidencia
BANDO
Prohíbese, por orde da Alcaldía,
que medren porque si
as rosas do xardín municipal.
Dende agora as pombas teñen
que pedir licencia pra voar.
Prohíbeselle á lúa
andar ceiba de noite polo ceo.
A lúa é unha tola que anda espida
dando mal exemplo ás nenas castas
e aos fillos de familia.

Pagarán trabucos os poetas.
Prohíbese tamén derramar bágoas.
Pódese chorar tan só cando hai sequía
para que non fiquen baleiros os pantanos.

Un só se pode emocionar
os xoves e domingos
cando toca
a Banda do Concello no quiosco.
Están fóra da Lei
as estrelas, a Primavera,
as flores e os paxaros.

Dáse este bando en tal e cal
pra que se cumpra
da orde do Alcalde.
Firmado e rubricado.

Baldo Ramos presenta "Palabras para un baleiro"

Este xoves, 18 de febreiro, ás 8 da tarde, na Libraría Couceiro de Santiago. Este poemario recibiu o premio Fiz Vergara Vilariño do concello de Sarria. Parabéns ao noso amigo e poeta arraiano.

CADEA HUMANA NA DEFENSA DO INSTITUTO DE CELANOVA

Venres, 12 de febreiro de 2010
Hora: 12:00 - 12:30
Lugar: PRAZA MAIOR DE CELANOVA
O VENRES 12 DE FEBREIRO FAERASE UNHA CADEA HUMANA CO OBXETIVO DE RODEAR O MOSTEIRO DE CELANOVA, COMO ACTO REIVINDICATIVO DO USO PÚBLICO DESTE ESPAZO DE ONDE QUEREN DESALOXAR O IES PARA FACER UN HOTEL
PARTICIPA NA CADEA, POLA DEFENSA DO USO PÚBLICO DO MOSTEIRO DE CELANOVA

Seoane 100

O goberno de España mantén unha sociedade de conmemoracións que se ocupa de facer lembranza pública das persoas e das cousas. En Galicia non existe nada parecido. Por iso somos os particulares e as asociacións cívicas as que normalmente nos ocupamos de celebrar e analizar os sucesos do pasado para nos axudarmos na construcción da nosa identidade proxectada ao futuro.
Ao longo deste ano cumprirían cen algunhas personalidades galegas que, como Luís Seoane, contribuíron de vez a fabricar comunalmente a nosa cultura galega. Haberá congresos, actos, exposicións, artigos, cursos sobre Seoane. Estaremos atentos.
Cando aínda non rematara o curso 1959-1960, o final da miña carreira universitaria, apareceu Luís Seoane por Madrid. Coido que non está ben rexistrada esta viaxe, segundo penso a primeira que o noso conmemorado fixo despois da súa partida ao exilio de Bos Aires. Daquela Seoane limitouse a visitar Madrid e non quixo pisar Galicia, pode ser que por temor a unha forte emoción ou por temor aos incomodos que a BPS poidera fornecerlle. O caso é que Carlos Martínez Barbeito levou Seoane á taberna La Región Gallega (rúa Noviciado) onde entrou en contacto co grupo Brais Pinto, nun reservado. Falamos despois varias veces e sempre de política, de arte, de literatura e de filosofía. Os meus camaradas e eu ficamos encantados ao entrar en relación directa cunha personalidade que certo galeguismo consideraba "comunista" e, se hai caso, perigosa. Coido que Seoane fixo tamén moi boa amizade con todos nós. Conto isto porque non penso que estea divulgada aquela viaxe de Luís Seoane a Madrid.
Os historiadores da literatura contemporánea entenden que os libros galegos editados no exterior nos anos cincuenta circulaban moi escasamente en Galicia. É certo, pro Fernández del Riego encargouse con éxito de paliar tal carencia, polo menos no que se refere á poesía. Efectivamente, na súa Escolma de Poesía Galega. Os contemporáneos Del Riego inclúe textos de autores residentes no exterior, como Lorenzo Varela, Emilio Pita ou Luís Seoane que moitos limos con fruición. Digo isto para lles decer que a Seoane lle chocou moito o bon coñecemento que nosotros, os de Brais Pinto, tiñamos dos poemas seus.
Seoane foi pintor, grabador, ilustrador, diseñador de libros e revistas. Pro tamén ensaísta, poeta, home de pensamento. Tiña unha idea da arte e da literatura que coincidía coa que tiñamos aqueles mozos de Madrid. Ou sexa, que acreditaba na función social e política da arte e da literatura pro non aceptaba as fórmulas do social-realismo. Coma Brecht, pensaba que o realismo non era a única fórmula válida para a práctica da literatura e a arte de inspiración política socialista. Por cima, Seoane era un nacionalista galego que sentía a necesidade de robustecer, mediante a actividade estética, a conciencia histórica de Galicia. E todo isto parecíalle compatíbel coa autonomía da creación artística e literaria.
Se cadra estes temas serán tratados durante o ano no que o sabio e brillante Luís Seoane se convertiría nun home centenario se a morte non o levase antes de tempo.
Por Xosé Luís Méndez Ferrín

O xefe fala de Carlos Velo

Diciamos sexta feira pasada que este era ano de centenarios. Conmemorarase o nacemento de Carballo Calero, Carlos Velo, Torrente Ballester, Luis Seoane. Agora ábreseme paso entre a brétema da memoria a palabra precisa, a ollada intelixente, o sorriso sabio de Carlos Velo. Era eu un rapaz de once ou doce anos e pasaba en Ourense as festas do Corpus. Algo me levou á rúa de Alba ou de Paz Nóvoa, desde hai un mundo de anos Cardenal Quiroga. Alí estaba o Cine Mary, que vin nacer e morrer. Botaban Torero, unha película mexicana que os ben informados aseguraban estar dirixida por alguén de Ourense apelidado Velo, que seguramente confundían con Xosé Velo. Desconcertoume a fita. Non me gustou a vida do toureiro Luis Procuna e a praza de El Toreo ouveando o seu nome semelloume desprezábel. Nin me emocionou nin deixou de me emocionar o rostro do protagonista comido polos dentes do medo. Pro o feito de que Procuna real a penas se interpretase a si mesmo e que a cámara de Velo conseguise a base da película seguindo o matador durante un longo tempo, interesoume. Ficción e realidade crúa mesturábanse de xeito inusual. Moito tempo máis tarde souben que aquela película mexicana, Torero, era a obra prima ou mestra da Tendencia que na Unión Soviética foi denominada kino-pravda e en Francia cinema-verité. Informeime con Georges Sadoul e co propio Velo cando tiven ocasión de o tratar, e comprendín o tamaño de Torero. Así que , algunhas veces, diante de películas como poden ser Shadows de Cassavettes ou Von Trier aquí e acolá, lembrome de Torero e do cine-verdade. Tamé me fai acordante de Torero o "reality show" Alén de Torero, Velo dirixiu moito cine: Pedro Páramo (sen Anthony Quinn, má sorte), películas didácticas ou científicas (era entomólogo coma Nabokov), spots publicitarios, comedias comerciais sen altura, documental. El cría na potencia educativa e nas posibilidades artísticas do documental e aprezaba sobre todas as cousas Man of Aran. Este é o cine que el faría se as circunstancias da guerra, da emigración política e da vida non llo impediran.
Carlos Velo procedía da pequena burguesía togada e nacera en Cartelle. Cursou Ciencias na Universidade Central de Madrid. Viviu na Residencia de Estudiantes. Foi catedrático de Instituto fugazmente e explicou Historia Natural. Lector en profundidade, o pensamento contemporáneo estaba dentro del e navegaba polos grandes espazos da filosofía, da ciencia da literatura e das artes. Sabía que o cine era a forma perfecta de comunicación do noso tempo. Tempo que el analisaba desde dous ángulos: o nacionalismo galego e o marxismo internacionalista. Velo non foi membro de máis partido político que a UPG, a partir de 1963. Con Lois Soto formou equipo nesta militancia orgánica e na empresa inesquencíbel da revista Vieiros. Os historiadores non o mencionan, pro Carlos Velo foi o responsábel da delegación do Consello de Galiza en México e pelexou para que este goberno galego extraterritorial non fose desobedecido polo galeguismo piñeirista e por outros inimigos políticos.
Nota: Corríxanme dicindo que Carlos Velo Cobelas non naceu en 1910 senón o decembro de 1909. Rectifico, pois, aínda que hai algo na personalidade de Velo que asociarei sempre ás de Carballo, Torrente e Seoane.
Artigo de Xosé Luís Méndez Ferrín no Faro de Vigo de hoxe.

O xefe, presidente da RAG

Os nosos parabéns. O Arraiano Maior da Raia Seca xa está ao fronte da Real
Academia Galega. Desexámoslle moito tino e grandes acertos neste tempo tan
borralleiro para o galego.

O xefe fala dos centenarios

Algúns homes que foron importantes para min e se cruzaron, de modos diversos, na miña vida converteríanse en centenarios no presente ano, de estaren vivos. Polo tanto, andarei moi atento ao que se publique sobre Torrente Ballester, sobre Carballo Calero, sobre Luís Seoane, sobre Carlos Velo. Persoas, todas elas, da cultura e nadas en Galicia, foron intelectuais moi activos que se formaron nos días da Dictadura de Primo de Rivera e que tiveron presenza na República. Logo, cada un atravesou como puido ou como quixo o trámite terríbel da guerra de España e dos longos anos de opresión franquista. Os catro homes mencionados eran persoas de pensamento e de ideas, o que non lles pexou os pes para circularen, cada un ao seu xeito, polas estancias das letras e das artes. Durante a guerra, Torrente pasou por Francia, da España democrática á España negra. Carballo foi oficial no exército republicano e purgou unha penosa conmutación da pena de morte que lle foi imposta polo franquismo. Seoane, de nacionalidade arxentina, escolleu o exilio no seu país de nacemento. Velo, polo vieiro inusual de Casablanca e Marrocos, foi dar cos seus osos en México. Un só deles, Torrente, foi intelectual orgánico de Franco, estatuto do que o desaloxou un Fraga Iribarne iracundo. Os outros foron, cada un ao seu xeito, demócratas e galeguista ou nacionalistas. Só Torrente usou en exclusiva a lingua castelá, aínda que respectase o galego. Non se pode entender a cultura galega dos nosos días sen as aportacións dos restantes. Seoane, no ensaio, na poesía, no grabado, na pintura. Carlos Velo na edición de Vieiros no apoio á inicial toma de posición marxista da UPG, na súa permanente lección de cine, sen que nunca dera chegado a ser o cineasta galego que quería. Mesmo sería inintelíxibel e cultura literaria de noso sen as peculiaridades e as grandes aportacións histórico-literarias, de Carballo Calero.
Teremos que falar de Torrente, e desde Galicia, porque teño moito medo de que Madrid non saiba tratar a súa herdanza literaria como debe. Moi "nacionalista" para certa crítica, fóra de Galicia non se soporta ben que en "Los Gozos y las Sombras" Torrente intente unha historia novelada da sociedade das Rías Baixas nos días anteriores á Guerra. A moitos ese Torrente chéiralles a realismo social probabelmente, e tal expresión forma parte do catálogo das prohibidas. Outros non soportan, e iso sábese, a hilarante inmersión (palabra prohibida pola Consellaría de Educación) nos mitos e lendas mesocráticas da Galicia urbana que se nos impón desde a primeira páxina de "La Saga Fuga de JB". A outros resultaralle en esceso esquisito o perfume de "La Isla de los Jacintos Cortados" e eses haberán de ser os mellor encamiñados.
Ocorre que, na mentalidade dominante e no Madrid literario desde o século XIX non se admite un escritor no que o rigor intelectual se combine co humorismo e coa fantasía, a non ser que ese escritor sexa sudamericano e forme parte do boom fabricado nos talleres de pirotecnia editorial de Barcelona. E Torrente élles alleo. Por iso penso que en Galicia non deberiamos de permitir que nos veñan a explicar a nós a obra de Gonzalo Torrente Ballester aqueles que non saben en que consistiu a fábrica de Massó en Bueu nin a tertulia da botica de Perfecto Feijóo en Pontevedra nin o trampitán de Don Juan de la Cova y Gómez inventado en Ourense.

O xefe fai análise académica a fondo

A consellería de Educación remitiulle á Academia Galega as bases para o Decreto de Plurilingüismo. Na sua carta, o señor conselleiro non lle pedía á Institución un dictame. Así e todo, os académicos consideraron obriga súa faceren unha análise do decreto que se prepara e enviarlla ao conselleiro. Foi nomeada unha comisión que, ben asesorada xuridicamente, elaborou un documento de doce páxinas, titulado "Análise académica das Bases para o Decreto de Plurilingüismo". Tal documento foi presentado ao Plenario da Academia e aceptado por unanimidade. Poderiamos decer mellor que o Plenario aclamou o documento, premiando os seus redactores cunha ovación de palmas e varias series de baterías aprobatorias marcadas cos cotelos na mesa da xuntanza. Esto ocorría sábado pasado. Deseguida, fíxose chegar a Análise ao señor conselleiro. Hoxe, segunda feira, o presidente en funcións da Academia Galega reuniu na Coruña os medios de comunicación para lles entregar copias da Análise e mais un condensado dos contidos dela. Este cronista non formou parte da comisión que concebiu e redactou a Análise, polo que está en boa posición para a eloxiar calurosamente sen ser acusado de inmodestia. Ao longo do día de hoxe a Análise terá eco na radio, televisión e internet.
Mañá ocupará un espazo, dependendo das tendencias na prensa. Por esta razón agora non nos ocuparemos aquí en difundir os contidos da Análise Académica.
O rexeitamento do novo decreto do galego parece xeneralizado. A Xunta debería recuar e desistir dos seus propósitos negativos. Desde o meu punto de vista, o PP non dispón dunha maioranza suficiente para promulgar un decreto tan radical contra o galego. Todo parece indicar que o goberno do señor Núñez Feijóo está dirixido desde Madrid e ten como tarefa principal a de desposuír Galicia dos seus signos distintivos, comezando polo idioma que nos fai ser únicos e diferentes no Mundo.
Xamais este goberno se refire a Galicia chamándolle Nacionalidade Histórica, tal e como é definido o noso país no texto do Estatuto, aínda que tamén é verdade que a anterior Xunta autonómica tampouco facía tal. Os premios nacionais de cultura, aínda que precarios e minimalistas, parecer ser que desaparecen da axenda da consellería correspondente. As galescolas, cuase non natas, perden o sentido e os obxectivos que orixinalmente tiñan, e mesmo adoptan un distintivo ridículo. Disque a selección galega de fubol, se cadra por constituir un factor identitario, non é apoiada pola Xunta. O frenesí neocentralista e neoliberal dimanante de Madrid (e do núcleo duro FAES) parece que lle esixe diariamente a Núñez Feijóo que dea mostras de vontade antinacionalitaria. E o mellor holocausto que Núñez Feijóo puido facer nos altares da reacción madrileña é o decreto contra o galego que hoxe mantén a Galicia nunha viva e indesexada contradicción. A agricultura e a gandaría retíranse e deixan paso á selva primixenia, pro a prioridade da Xunta é deprezar o idioma. A crise azóutanos, e a Xunta cruza os brazos. Está diante dos fuciños a posibilidade dunha euro-rexión Gallaecia, que só nos podería reportar vantaxes, pro a Xunta non a promove porque sería, para Madrid, anti-española sen dúbida. Do Banco de Terras de Suárez Canal non se sabe cousa. Só miramos nesta Xunta unha fobia galegófoba que nos fire cada día a moitos fillos deste antigo reino que eles queren facer recuar ao tempo das catro provincias en estado puro.

No centenario do Aviador Dro Arraiano

O 4 de febreiro de 2010 Elixio Rodríguez tería feito 100 anos. Anos de honestidade e xenerosidade. Foise con el un dos bos e xenerosos. Era un deses homes que levan na fronte unha estrela e no bico un cantar. Nado en 1910, Elixio Rodríguez Domínguez deixounos no 2008. Se visitades os posts dese mes neste caderno, saberedes algo máis sobre a súa persoa e veredes a imaxe do seu velorio en México, unha foto que nos enviaron os seus fillos, Paio Fiz, Denís, Iago Xes, Elixio Gael e Alda Olaia, o mesmo día en que o ían soterrar.
Uns meses máis tarde, no día do que sería o seu aniversario, rendémoslle ao aviador arraiano unha merecida e multitudinaria homenaxe en Lobios e Celanova. E agora xa por fin o seu libro de memorias, Matádeo Mañá, que levaba anos esgotado, volve estar nos andeis das librarías. Queremos mandarlle dende eiquí unha agarimosa aperta á toda a súa familia e moi especialmente á súa dona, Gloria, a quen lle mandamos un bico enorme dende a distancia para lle lembrar que o seu home segue e seguirá a ser sempre un referente para todos nós.

Na defensa do uso público do mosteiro de Celanova

Ademais das opinións que viñemos publicando nos últimos días, publicamos eiquí tamén algunhas informacións aparecidas nos medios de comunicación sobre o proxecto do goberno local (PP) para desaloxar o centro de ensino secundario do mosteiro para privatizalo e facer nese espazo un hotel monumento de luxo. O debate segue aberto. As opinións de todos e todas serán ben recibidas.

http://www.elpais.com/articulo/Galicia/tregua/Celanova/elpepuespgal/20091207elpgal_9/Tes

http://www.laregion.es/noticia/110843/celanova/proyecto/traslado/instituto/monasterio/san/rosendo/salvador/

http://www.elpais.com/articulo/Galicia/PP/apoya/construir/hotel/monasterio/Celanova/elpepuespgal/20091119elpgal_14/Tes

http://www.lavozdegalicia.es/ourense/2009/11/19/0003_8116609.htm

http://www.altermundo.org/content/view/2789/1/

http://agalegainfo.crtvg.es/videos/?orixe=2&texto=mosteiro+celanova

http://www.lavozdegalicia.es/ourense/2009/11/12/0003_8100270.htm

http://www.elpais.com/articulo/Galicia/Revuelta/Celanova/privatizacion/monasterio/elpepuespgal/20091114elpgal_15/Tes

http://cadernoarraiano.blogspot.com

http://www.galiciaconfidencial.com/?p=3980

http://www.laregion.es/noticia/109472/celanova/instituro/otero/pedrayo/traslado/claustro/poleiro/pol%C3%A9mica/


e sinaturas na defensa do uso público do mosteiro de Celanova:

http://ensinomosteiro.blogspot.com

porque goberne quen goberne, o mosteiro de Celanova non se vende!!!

Polo uso público do Mosteiro de Celanova

O Mosteiro de Celanova e a vila de Celanova sempre se fundiron nunha mesma idea. Porque a vila de Celanova non sería hoxe vila nin o noso lugar de nacemento, de residencia, ou da nosa actividade, senón existira, coa súa impoñente presencia, o mosteiro de san Rosendo.
E isto é así porque Celanova nace ao pé e arredor do noso querido e admirado convento.
O mosteiro benedictino, que fundou san Rosendo fai mil anos, foi sempre non só un lugar de oración e de meditación para os monxes, senón tamén un lugar de estudo e de dedicación ao saber e a cultura durante innumerables séculos, e a súa biblioteca ateigada de milleiros de volumes era unha das máis afamadas de España. Pero tamén prestaba innumerables servizos ás comunidades veciñais, como foron a execución de obras de regadío, o aproveitamento eficaz das terras de cultivo, a atencións aos enfermos, e o despacho público da botica, situado na rúa do mesmo nome, onde se dispensaban remedios eficaces contra toda sorte de doenzas.
Non obstante podemos dicir que a vila de Celanova, a Celanova de hoxe, nace ou se vai conformando tal e como a coñecemos a partir da desamortización eclesiástica de Mendizábal no ano 1836, cando o Estado se fai cos bens e propiedades das ordes relixiosas e as pon a puxa pública para a súa venda.
Ese mesmo ano de 1836 comeza tamén a organización democrática do poder municipal en España, e por esa razón xorde na historia o concello de Celanova e a súa Corporación Municipal. E estes aparecen xusto no momento máis oportuno, nun momento transcendente: Para defender a utilidade pública do vello convento benedictino, arrepiados de que puidera poñerse en veda, caer en mans privadas, e imposibilitar o seu aproveitamento para os servizos públicos, tan necesarios que precisa a comunidade de veciños.
Así, o concello de Celanova, facéndose eco do sentir do pobo, desenvolve unha intensa e frenética actividade fronte ao Xefe Político en Ourense e fronte ao Administrador Xeral de Bens Expropiados, defendendo dende a súa mesma aparición que o mosteiro debe pasar a mans do pobo, representado polo concello, para acoller os servizos básicos que precisa a incipiente comunidade.
E grazas a aquela presión o Estado, primeiro por Real Orde do 8 de febreiro de 1840, e logo por Orde de 19 de outubro de 1842, retira o edificio da puxa e cede ao concello de Celanova á súa propiedade para O USO PÚBLICO, entre outras para:
CASA DO CONCELLO / ESCOLA DE PRIMARIA PARA HOMES E OUTRA PARA MULLERES / REDIDENCIA DO MESTRE E DA MESTRA / CÁTEDRA DE LATINIDADE / CUARTEL DA MILICIA NACIONAL e CARCEL DO PARTIDO.
Ademais o Concello, moi acertadamente, decide que o médico, notario, rexistrador, xuíz, etc., que veñan destinados á vila poidan vivir dentro do mosteiro ata que non atopen vivenda particular axeitada.
E así, deste xeito, o Mosteiro seguirá ao longo de máis de cento cincuenta anos cumprindo a súa misión administrativa, cultural, educativa e de servizos básicos á vila de Celanova:
En 1869 instálanse as Escolas Pías dos Padres Escolapios que gozan de recoñecida fama no ámbito educativo, en 1931 serán substituídos polos Padres Agustinos e máis tarde polos Salesianos, sempre con esa misión docente como prioritaria. Ata que en 1975 o concello cede ao Ministerio de Educación parte do edificio para crear o Instituto de Celanova, que por sorte para todos segue aí e ben vivo. A creación deste instituto foi unha das máis grandes alegrías que levou o pobo de Celanova ao longo da súa historia.
Esta é a verdadeira historia de Celanova. E ese foi o destino que sempre quixo dar a comunidade veciñal, e as anteriores corporacións municipais, a tan emblemático e marabilloso edificio.
Por todo iso, por respecto á xente que nos precedeu, aos nosos antepasados, a historia desta vila de Celanova, e a aquelas corporacións e políticos que nunca escatimaron esforzos e sacrificios na DEFENSA DO USO PÚBLICO DO MOSTEIRO, dende a mesma aparición dos rexímenes liberais e democráticos, non podo máis que lamentar que se pretenda deturpar e escamotearlle ao pobo, aos vellos, ás nenas e rapaces da nosa comarca, a posibilidade de estudar e gozar neste tan senlleiro edificio, porque o contrario sería ir en contra dos intereses que sempre defenderon os nosos devanceiros, en contra dos fins irrenunciables polos que o estado cedeu ao Concello de Celanova este mosteiro fai cento setenta anos.

Xosé Benito Reza
6/11/09

Carencias participativas nun abismo autosuicida

O ultimato municipal para imprimir a máxima celeridade á privatización do mosteiro de Celanova está a espertar un berro no corazón de toda a veciñanza que, malia ser inaudíbel e visceral no intre do seu xurdimento, vaise transformando velozmente cara un berro de autoconciencia veciñal, construtivo e reflexivo. Estas tímidas reaccións, desde atónitas e sentimentais ata combativas e pseudo-organizadas -como a Plataforma en Defensa do Uso Público do Mosteiro de Celanova:
http://ensinomosteiro.blogspot.com/-, son todas elas lexítimas, patrimonial e democraticamente, para seren escoitadas e tidas en conta polo grupo de Goberno municipal. Un proxecto de tal envergadura, que mudará polos séculos dos séculos a paisaxe urbana e socio-cultural dunha vila que naceu e se desenvolveu paralelamente ao amparo da creación e vida do propio mosteiro, precisa ser avalado mediante o debate público e aberto; así como referendado mediante o voto por unha elevada maioría dos habitantes de Celanova. Unha decisión política de tal calado non se pode cociñar ás costas das celanovesas e celanoveses, sen permitir a súa participación nin escoitar as súas opinións.
Estes días, os medios de comunicación están a definir o sentir das celanovesas respecto a privatización do mosteiro como unha “división entre veciños”, mais á luz dos feitos, acho que se trata máis ben dunha “división entre veciños e dirixentes”. O histórico afastamento na xestión pública da vila entre veciñanza e institucións, ten como consecuencia directa este rexeitamento dos políticos á calquera opinión allea as súas irrevogábeis e pechadas formulacións previas, e moito menos, a calquera tipo de consulta social. As declaracións do propio alcalde de Celanova, Antonio Mouriño, non deixan lugar a dúbidas: “A construción do hotel-mosteiro é irrenunciábel” (http://www.lavozdegalicia.es/hemeroteca/2007/06/29/5940329.shtml). Este autoritario atrincheiramento no seo do propio partido racha con calquera tentativa de encontro entre a veciñanza e alcaldía, a pesares de esnaquizar os compromisos previos que o alcalde manifestou nos medios de comunicación uns meses antes: “Pienso que la oposición al proyecto del hotel es una barbaridad, pero estoy dispuesto a hablar con cualquier vecino o plataforma vecinal y, aunque voy a defender un proyecto que considero el mejor para la mayoría de celanovenses, estoy abierto a cualquier alternativa”. (http://www.lavozdegalicia.es/hemeroteca/2005/01/18/3381044.shtml)
Ante esta cerrazón non é doado incidir na toma de decisións políticas, mais se as opinións veciñas non son escoitadas e se tentan apartar da vida pública, serán un xermolo para a posta en práctica de diferentes mecanismos para visibilizar al alternativas expostas e presionar aos axentes públicos.
As xentes de Celanova posuímos a lexitimación histórica, patrimonial e democrática para intervir neste proceso privatizador, revertelo, adaptalo ás nosas demandas ou, simplemente, botalo a baixo. A pesares da inconsistencia e da curta idade do sistema político español, ninguén pon e dúbida que a democracia é algo máis ca depositar unha papeleta nunha furna cada catro anos, é un proceso de intercambio entre axentes sociais e políticos, e mesmo no ámbito da política local o intercambio pode darse directamente entre individuos e xestores políticos. Cando o poder político se desenvolve as súas anchas con total ausencia de calquera tipo de control veciñal afiánzanse as lóxicas do enriquecemento persoal e aténdense os cantos de sirena especulativos e sa famosas comisións aportadas polas empresas adxudicatarias da devandita explotación. Unhas artimañas que se están a levar a cabo en boa parte dos municipios do territorio estatal e que, nesta Celanova nosa, non ía ser menos. Nembargante, as diferenzas entre agasallar o chan baldío e público dun concello ás empresas privadas e agasallalas co noso patrimonio material –e se cadra tamén inmaterial- máis senlleiro, son aínda notorias.
A historia pertence aos seus protagonistas, herdámola dos nosos pais e así temos o deber de lla dar en herdanza ás nosas crianzas. A vaga ultraliberal que está a azoutar os servizos sociais e recursos naturais a golpe de privatización está a chegar ata uns límites tan radicais como é a privatización do núcleo identitario dun pobo ou, o que é o mesmo, o autosuicidio como grupo social.
Iván Xil. Xornalista e ex alumno do IES Celanova

Manselle, 6 de novembro de 2009

Amigos e amigas de Celanova:

Non podo estar hoxe aí convosco. E ben que me doe, porque aproveito calquera motivo para volver a un lugar, a un mundo, a unha xente que amo.
Fun profesor nese Instituto, no Instituto máis fermoso do mundo. Aqueles dous anos deixaron unha pegada que irá comigo a onde eu for, que vivirá comigo mentres eu tamén viva. Pero esas son cousas subxectivas que non veñen seguramente ó caso.
O que vos quero decer é que non estou pero estou convosco. Estou convosco a prol da defensa do uso público do Mosteiro. Estou convosco na defensa da dignidade histórica do pobo de Celanova. Estou convosco contra a especulación, contras os que queren privatizar o que é de todos, contra os que venden un fume de futuro sepultando a nosa historia. Estou convosco porque un Instituto é infinitamente máis importante ca un hotel. Estou convosco porque o Ensino Público está moi ben nun edificio público situado no corazón da vila e que é un ben cultural da nación galega. Estou convosco porque si, porque creo con vós nun horizonte para Celanova que non sexa a venda da súa dignidade.
Acabo de olla-lo Meteogalicia e vexo o que para hoxe predín os semáforos meteorolóxicos. O vento frouxo do oeste baixará fresco da Casa da Neve ó Espolón e de Castromao á praza de Vilanova traguendo eses intervalos moi nubosos con chuvascos. Pingarán entón chorando as tellas da banda das Triguerizas, refachos escorrentarán os pardais do Campo da Feira e o Furriolo, lonxe, andará con branca touca. Pero en Celanova sempre hai acubillo, sempre hai onde pousar. Onde estades? Pois iso: contra o frío do negocio, a chuvia da especulación e mailo vento da desmemoria témo-la Instrucción, a dignidade e a cultura. Témo-lo Mosteiro. Defendámolo!
Unha aperta para todos e todas.
Anxo Angueira

Lembranzas

Non vou escribir dos datos obxectivos polos que penso que o IES ten que quedar onde está, non, hoxe só quero falar das miñas lembranzas nese lugar.
Despois de máis de catorce anos aínda podo falar con claridade do primeiro día que entrei como alumna nese gran edificio que daquela se chamaba Instituto de Bacharelato Celso Emilio Ferreiro e que hoxe queren que se converta nun centro hoteleiro grazas a especulación do Concello da vila onde nacín e medrei pero na que, por desgraza, non podo vivir.
E así foi, como entrei nun mundo novo, de aulas cos teitos moi altos, escaleiras de pedra e unha biblioteca tan espectacular non só pola súa forma senón por algunha xoia que garda nos seus estantes.
O tempo foi pasando e alí topei con algúns bos profesores que me ensinaron moitas cousas pero sobre todo axudáronme a medrar como persoa, a amar a miña lingua, a miña historia e a miña vila.
Dentro destes muros, neses catro anos, estudei, rin, chorei, púxenme en folga pola calefacción, actuei en obras de teatro e nunha curtametraxe, fixen grandes amizades e fun descubrindo, pouco a pouco, o afortunada que era de estudar nesa marabilloso edificio.
Gústabame saír entre cambio e cambio de clase mirar por unha ventá ou ir ata as escaleiras de pedra. Non o facía sempre, pero si moitas veces. Tamén me encantaba meterme na biblioteca (ao entrar á esquerda, no fondo) onde hai unha ventá con dous asentiños de pedra e alí sentábame para ler ou estudar.
Pasados catro anos, ao acabar a facultade volvín para facer as prácticas do CAP e sentín a mesma sensación que o meu primeiro día de curso como alumna e tamén me parei nunha ventá un minuto e fun á biblioteca. Entón entendín, de repente, a importancia que ese conxunto de pedras tivo na miña experiencia, no que hoxe son. Agora non exerzo a docencia pero se algún día acabo nela espero ter a sorte de poder impartir as miñas clases nesas mesmas aulas.
Será que lembro isto (nestes últimos días moitas veces) porque, como di un sabio amigo meu, os grandes momentos da nosa vida —aínda que cando pasan non saibamos da súa importancia— quedan gravados nun recuncho do noso pensamento para sempre e aínda que non sexamos conscientes de que están aí, cando menos o esperas volven a ti como algo natural.
Supoño que moitos dirán que estas mesmas lembranzas tamén as podería ter en calquera edificio de calquera cidade pero eu dígolles que non, o IES non é só un edificio sen identidade e somos moitos os que alí pasamos algúns dos mellores momentos da nosa vida e ademais foi onde nos formamos e nos fixemos maiores. Educámonos nel moitas xeracións que non podemos permitir que se nos borre o noso pasado e o noso futuro polos intereses económicos duns poucos que non vai beneficiar en nada aos veciños.
Está claro que as miñas lembranzas non pesarán na decisión do concello, non terán importancia, pero se unimos todas, as de cada persoa que pasou por ese edificio si que terían forza.
Non podemos permitirllelo, espero que desta vez si loitemos contra os que nos queren roubar un anaquiño da nosa memoria que é o único que é realmente noso. Por iso gustaríame como veciña e ex-alumna que nos unamos toda a vila e os que dende fóra nos entenden e apoian cunha única voz para esixir que o Mosteiro siga sendo o que hoxe é, un edifico público de todos e cada un de nós.
Laura Montes García. Filóloga e ex alumna do IES de Celanova.

ONDE O MUNDO SE CHAMA DIGNIDADE

A dignidade dun pobo calíbrase pola capacidade que ten de deixar en herdanza un futuro sen hipotecas.
E o futuro dos pobos que non senten vergoña do seu pasado é o futuro que se crea dende a fidelidade á súa historia.
Ser fiel á nosa historia supón, primeiro, coñecela, e a seguir facer todo o posíbel por divulgala e conservala.
Teño para min que, nos tempos que corren, conservar xa non é a ideoloxía que inspira aos conservadores.
Agora os conservadores prefiren esquecer, cando non directamente ignorar.
Ignoran o seu patrimonio e esquecen dignificalo e enriquecelo. Hipotecan o futuro que non lles pertence, o futuro no que nunca creron, porque nunca demostraron ter unha visión madura e consistente de país. Gobernan para perpetuarse na ambición e pasan por alto –quizais por falta de cultura democrática, máis que por incompetencia– a maneira de paliar as necesidades daqueles que lles outorgaron un voto de confianza.
E isto, nun país coma Galicia, que custodia unha historia de resistencia e de constancia na súa identidade –nunca desenvolvida plenamente– é o preámbulo dun destino que as xeracións futuras –as que teñan que facer memoria desa herdanza común que chamamos patrimonio– non han saber asimilar, e do que han responsabilizar a todos aqueles que tivemos nas nosas mans o seu remedio.
Que Celanova é unha das vilas máis fermosas de Galicia sabémolo todos. E que é unha das vilas que menos desenvolveu as súas potencialidades culturais e turísticas resulta aínda máis evidente.
Eu, que vivo dende hai 21 anos nunha das cidades máis conscientes do seu patrimonio, como é Santiago de Compostela, que soubo acompasar os seus intereses económicos á súa circunstancia histórica, sempre dende o respecto e a posta en valor do seu inmenso capital turístico, relixioso e cultural, non deixo de sorprenderme con iniciativas como esta que hoxe nos une aquí coa finalidade de conter a hemorraxia de despropósitos que teño oído nos últimos tempos sobre a entelequia especulativa que o concello pretende arbitrar cun ben de interese público e patrimonial como é o mosteiro de Celanova.
Haberá algún inxenuo que pense que nunha cidade como Compostela o motor turístico e económico puido ser nalgún momento o Hostal dos Reis Católicos ou calquera outra empresa de hostalería situada na cidade?
Pregúntome como é posíbel pensar no futuro económico e turístico dunha vila como Celanova sen ter feito un estudo planificado, integral e contextualizador das súas necesidades e das posibilidades reais e contrastadas para a súa concreción.
Un proxecto coma este, que afecta non só a un pobo, senón a toda a comunidade galega, debería ser un proxecto público, consensuado e integrador. E de non se facer así, deberemos pensar que a iniciativa non é transparente nin beneficia os interesas xerais dos seus veciños.
É coherente que nunha vila como esta, onde non hai ningún tipo de oferta hostaleira, se conciba un proxecto tan afastado da súa realidade e das súas carencias? É razoábel que se pense en facer nun contexto sociolóxico no que o visitante que se move por intereses culturais ou relixiosos –que é o visitante que aquí se esperaría– reclama hoxe un tipo de hospedaxe que as axencias cualifican como “hotel pequeno e con encanto”, que é, por certo, o modelo hoteleiro que nos últimos anos ten éxito en destinos culturais como Santiago, Córdoba ou Toledo.
E por que, nunha vila tan necesitada de iniciativas creativas, de proxectos de futuro, de construír en definitiva, se propón destruír o que xa está feito: o noso instituto?
O instituto no que eu estudei non é só un centro de ensino que segue a xerar a maior riqueza á que un pobo pode aspirar (a formación e a cultura), senón que é un modelo de reconstrución que no seu día foi recoñecido co premio Europa Nostra.
E esa reconstrución, coherente coa historia deste edificio, é a nosa obriga respectala e conservala. E máis cando segue a dar o uso para o que foi concibida.
Quen non pasou por estas aulas ou carece da máis mínima sensibilidade para concordar coa indignación que inspira estas miñas palabras, dirá que esa mesma tarefa de formación podería facerse nun deses institutos de nova construción que uniformizan os espazos.
Pasar por estas aulas, por esta biblioteca, por estes corredores foi para min un dos maiores galanos que me ten feito a vida. É máis: estou convencido de que sen a fortuna que tiven de compartir cos meus compañeiros nestas dependencias centos de horas de estudo, de amizade, de descubertas durante catro inesquecíbeis anos da miña mocidade e formación, eu non tería aprendido o que é escribir dende a fidelidade a unha orixe e á estirpe de homes como Curros ou Celso Emilio.
Nesas aulas, nesa biblioteca, en tantos recunchos dese claustro escribín os meus primeiros poemas co convencemento de que o estaba a facer nun lugar privilexiado, no instituto máis fermoso que existe hoxe en Galicia –daquela aínda non era consciente disto– e nun dos poucos centros educativos de España –quizais comparábel só ao instituto Ramón Olleros Gregorio de Béjar, en Salamanca– que concilian dun xeito natural e exemplar a arquitectura co saber, a historia dun pobo coa esperanza de que os seus fillos sintan orgullo das súas raiceiras e constrúan un porvir que estea á altura do seu legado.
Cando no seu día o concello de Celanova xestionou intelixente e coherentemente a restauración da casa paterna de Curros e a converteu nun museo que divulga e promociona as traxectorias literarias dos autores que naceron nesta vila, todos os que sentimos Celanova coma un río que atravesa as nosas vidas, soubemos que se trataba dun traballo ben feito e imprescindíbel, porque se estaba sendo fiel a un patrimonio literario que pedía a súa conservación e dignificación.
Aceptaría algún veciño –por moitos ingresos que lle xerara a unha empresa privada a súa explotación– que ese edificio fora entregado en poxa pública para ubicar nel un hotel ou cousa semellante?
Pois como é posíbel concibir que o corazón polo que latexa toda a historia deste solar que San Rosendo chamou Villare e que se converteu cos anos neste impoñente conxunto monumental poida ser arrebatado a un pobo coa finalidade de poñelo en mans dunha empresa privada foránea que fará del un edificio sen memoria, sen a identidade coa que chegou a nós e non fomos quen de conservar?
Como estou convencido de que o pobo no que aprendín as cousas máis importantes desta vida non vai permitir que isto pase, e que vai estar á altura da súa xinea, comparto estas humildes palabras con vós, unhas palabras que respiran polas bocas das gárgolas que vixían, ameazantes, os pasos de todos aqueles que pretenden traizoar a súa memoria e o seu futuro.

Baldo Ramos, poeta e ex alumno do IES Celanova

O mosteiro de Celanova non se vende

Iniciamos con este texto un debate aberto sobre o uso público do mosteiro de Celanova e o proxecto do goberno local para desaloxalo e facer un hotel monumento. Agardamos as vosas opinións.

É comunmente aceptado que o patrimonio é o conxunto de bens tanxibles e intanxibles, que constitúen a herdanza dun grupo humano, unha sociedade ou un pobo e que reforzan emocionalmente o seu sentido de comunidade cunha identidade propia.
Tamén é sabido que para que haxa unha percepción desta idea por parte da comunidade é necesario que o patrimonio sexa posto en valor, isto é rescatalo da escura ignorancia sexa ésta material ou inmaterial, inocente ou interesada. Así pois para que un obxecto arqueolóxico, un monumento, unha obra de arte, etc., poida ser considerado como un ben patrimonial debe ser activado isto é, escollido e amosado ou utilizado publicamente de variadas maneiras.
A activación dos repertorios patrimoniais corresponde ós poderes públicos e así se ten feito ata actualidade no conxunto monacal de Celanova. Os usos sociais que se lle viñeron dando dende xa hai anos, sen lugar a dúbida redundaron en beneficio de toda a sociedade e en especial de toda a xente da vila e de arredores, sen distinción.
Pero de todos eles o que me pareceu o mais acertado e que garda unha especial vinculación co significado profundo do mosteiro foi o de adicar a zona claustral do Poleiro a Instituto de Ensino Medio. E non me refiro só a parte material, que por outra banda segue cumprindo a súa función con moita mais dignidade que moitos dos edificios modernos actuais dedicados a este fin. Senón, sobre todo, polo que significa de relación directa e continuadora cun antigo centro de cultura, historia
e arte que forma parte da mellor riqueza patrimonial de Galicia e de Celanova. E non se pode obviar este principio. O papel de uso para o ensino que, desde hai xa varios decenios, cumpre o IES de Celanova non só é un xeito insuperable de activación do ben patrimonial polo seu carácter de aproveitamento social e público, senón que é en sí mesmo xa un ben patrimonial, inseparable dos vellos muros do edificio, da biblioteca, do Poleiro, da Capela de S. Miguel, do coro gótico, da
fachada da igrexa, e de todo o demais. Porque só é así cando cumprirase de forma xusta a definición que fai a UNESCO cando ditamina que “o patrimonio é o legado que recibimos do pasado, o que vivimos no presente e o que transmitimos ás xeracións futuras”.
Non aceptalo así e frivolizar con argumentos supostamente economicistas xustificadores dunha privatización que posiblemente, e de forma non moi clara, beneficiaría só algúns é un xeito escandaloso de recoñecer o fracaso ou o escaso interese que as administracións manifestaron desde sempre por Celanova e a súa comarca.

Plácido Romero Bernardo,
Profesor de Historia do IES de Celanova desde 1988 a 2000

O Xefe fal de católicos e católicos

Por XL Méndez Ferrín. O primeiro que aprende o inxenuo continental ao chegar a Oxford é a diferencia entre "católicos ingleses" (ou sexa anglicanos) e "católicos romanos" (os que obedecen ao Papa). Logo, ao recén chegado, se provén dun país de maioranza papista, chócalle moito a liturxia anglicana polo que ten de semellante a aquela á que está afeito desde a infancia. Sen entrarmos en disquisicións dogmáticas, o caso é que a Igrexa católica de Inglaterra (e todas as igrexas nacionais da súa constelación) é a cousa máis parecida que un poda imaxinarse á Igrexa Católica Apostólica Romana.Desde o século XIX, flúe una corrente de cregos e bispos anglicanos que se integran no catolicismo romano. O máis famoso foi o Cardeal Newman, de grande influencia no seu día. Na Grande Bretaña hai dous tipos de católicos romanos, moi diferentes entre si. O primeiro é o dos homes e mulleres de clase obreira que proceden de Irlanda e que soen ser seguidores do Celtic de Glasgow. O segundo, reducidísimo, intégrano os aristócratas e plutócratas (no R.U. esas cousas poden ir unidas) que, procedentes do anglicanismo, abrazaron eles ou os seus antepasados, o catolicismo romano. Os segundos poden parecer una elite soberbida e orgullosa da súa diferencia. Evelyn Waugh retratou moi ben este tipo curioso de parásitas sociais na novela Brideshead Rervisited. O propio Waugh, snob, era católico romano de novo troquel e apoiou, coma outros ingleses do xénero, a sublevación de Franco en xullo de 1936. Se a anglicana é a relixión da realeza e da clase alta, a relixión católica romana adoptada por anglicanos convértese nun signo de rara distinción.É certo que formal e aínda dogmaticamente os anglicanos parécense moito aos católicos romanos, pro non podemos ignorar os elementos protestantes que entran na composición da súa doctrina, disciplina e tradición. O máis notorio é o matrimonio, pois é ben sabido que os cregos poden casar e, aínda, as mulleres poden recibir o sacramento da orde, esquencendo estes anglicanos anovados que Deus escolleu encarnarse nun Xesús varón e non nunha femia humana e escolleu apóstolos masculinos. Ten importancia o feito de que o luteranismo levou os anglicanos a abolir as ordes relixiosas, así de frades coma de monxas. Finalmente, lembran vostedes os divertidísimos Canterbury Tales, de Chaucer, onde un conxunto de 29 peregrinos se poñen a contar estorias? Pois ben, o cisma anglicano, por influencia luterá, prohibiu terminantemente as peregrinaxes, por consideralas vá observancia, pouco acordes co espírito cristián e fonte de lucro ilícito para o clero.E ben, eu pregúntome se esta avalancha de cregos, bispos e pobo anglicano que está a punto de integrarse na denominación católica papista vai influir sobre o resto dos fieis desta até o punto de forzar o matrimonio dos cregos no rito romano, ou enfleblecer as comundiades de clero regular (e das monxas) e as perigrinacións e romarías, grandes coma a de Santiago, Roma e Xerusalén, ou pequeñas coma a do Corpiño, por un caso. Pero non penso eu que vaia haber demasiada conmoción co proceso de que estamos a falar. E confío en que a aversión que os anglicanos senten polas peregrinacións non vaia afectar seriamente ao chamado actualmente Xacobeo en canto negocio e en canto impostura.En todo caso parece que os usos e costumes eclesiásticos van mudar. Antes, só podíamos ver cregos (obedientes a Roma) casados en Oriente. Agora, ímolos ver tamén en Occidente. Será isto o primeiro anuncio de que a abolición do celibato sacerdotal obrigatorio está ás portas como signo dos tempos na Igrexa Católica Apostólica Romana? Non me preocupa en absoluto.